Plastic in de ban: de feiten

20 februari 2019

In januari 2018 is door de Europese Commissie een richtlijn aangenomen waarin nieuwe eisen gesteld worden aan het gebruik van (bepaalde) single-use-plastics. De regeling zal naar verwachting in 2019 of 2020 definitief worden. Hoe de regeling definitief vorm krijgt in Nederland is voor een gedeelte afhankelijk van de keuzes die de Nederlandse overheid maakt rondom de implementatie van de richtlijn.

Plastic vervuiling in de natuur, in zee en op de stranden is de afgelopen jaren in hoog tempo een wereldwijd probleem geworden. Met de nieuwe richtlijn gaat de Europese Unie de strijd tegen plastic vervuiling aan. De strategie is veelomvattend maar in de basis richt men zich op de top 10 ‘plastic waste items’ . In essentie worden 2 items uit de top 10 werkelijk in de ban gedaan: de katoenen wattenstaafjes en de categorie bestek, borden, rietjes en roerstaafjes voor eenmalig gebruik. Hiervoor moet een duurzaam alternatief beschikbaar worden gesteld.

 Voor andere producten komt een sterk ontmoedigings- en voorlichtingsbeleid. Denk hierbij aan ballonnen, voedselverpakking, plastic bekers voor eenmalig gebruik, plastic flesjes, sigarettenpeuken, plastic tasjes, snoepverpakking en schoonmaakdoekjes.

 Hoge ambities
De richtlijn richt zich niet alleen op lidstaten en overheden, maar ook op producenten en consumenten (de Europese burger, Nederlanders, uw bezoekers). Van de Europese lidstaten wordt verwacht dat zij concreet zaken gaan aanpakken en dit met een hoog ambitieniveau in de nationale wet- en regel zullen implementeren. In een notendop gaat het om:
- Gerichte reductie van de genoemde items uit de ‘plastic waste items’ top 10;
- Inzamelen van 90% van de single-use plastic drinkflesjes in 2025;
- Bewustwordingsmaatregelen voor consumenten rondom de negatieve gevolgen van afvalvervuiling van single-use plastic items, maar ook de bewustwording van de mogelijkheden voor hergebruik en de juiste manier van (afval)verwerking.

 Producenten
Voor producenten worden de Extended Producer Responsibility schemes (EPR) van belang, die onderhevig zijn aan het ‘de vervuiler betaalt’ principe. Producenten van de meest vervuilende single-use-plastic items zullen moeten gaan meebetalen aan de ‘schoonmaakkosten’ en recyclingkosten van hun producten. Iets wat nu grotendeels wordt betaald door de belastingbetaler. Er zullen ook stimulansen komen om producenten aan te zetten tot het produceren van betere alternatieven. Recentelijk nog werd het Plastic Pact ondertekend door staatsecretaris Stientje van Veldhoven en een groot aantal plastic producerende en/of toepassende bedrijven. Belangrijkste doelstellingen daarbij zijn dat voor 2025;
-  Alle eenmalige verpakkingen 100% recyclebaar zijn;
-  Er 20% minder plastic op de markt gebracht wordt;
-  Het plastic afval 70% hoogwaardig gerecycled wordt.
Greenpeace en de Plastic Soup Foundation vonden deze doelstellingen nog niet ver genoeg gaan. 

 Plastic op festivals
Het is nog niet met 100% zekerheid te zeggen wat de richtlijn gaat betekenen voor festivalorganisatoren en de poppodia. De kans bestaat dat de Nederlandse overheid een eigen interpretatie aan de Europese richtlijn geeft. Als een paal boven water staat dat het massaal en ongecontroleerd gebruik van  single-use-plastic drinkbekers wegwerpbestek zijn langste tijd heeft gehad. Daarnaast is helder dat van organisatoren verwacht wordt dat zij (nog meer dan voorheen) aandacht gaan besteden aan het scheiden en recyclen (en wellicht nog veel efficiënter) het voorkomen van het afval op hun (festival)terrein.

 Wachten of………..?
Met de gemeente Amsterdam als belangrijke aanjager zien we nu al samenwerkingen ontstaan rondom het zoeken en implementeren van alternatieven voor single-use-drinkbekers op festivals en bij podia. Verschillende gemeenten, brouwerijen en organisatoren zien een systeem op basis van herbruikbare plastic bekers als belangrijkste kanshebber om de huidige lineaire systeem te vervangen. De uitdagingen hierbij zijn o.a. het vormgeven van de samenwerkingen en het vinden van de geschikte producten. In de toekomst is er ook een rol weggelegd voor overheden. Mocht blijken dat het afwassen van de bekers op locaties een duurzame oplossing is dan ontstaat er een nog grotere behoefte aan wateraansluitingen en -afvoeren op de festivalterreinen in Nederland. Voor biologisch afbreekbare varianten zal de complete keten (tot en met vergisting) moeten kloppen.

Daar waar de veranderende wetgeving voor veel organisatoren op dit moment voor veel organisatoren wellicht nog voor slapeloze nachten zorgt is, het toekomst perspectief wel heel aanlokkelijk. Ook bij aanvang van de laatste act op het hoofdpodium is het grasveld nog maagdelijk schoon. Nu voor vele organisatoren nog toekomst muziek maar binnen 3 jaar de opgeruimde realiteit.

© Green Stages 2018

Delen